Overzicht van werklandschappen met duurzame inzetbaarheid en milieuvriendelijk ontwerp.

De Groene werkwandeling • drie mogelijkheden uitgewerkt

High Tech Campus Eindhoven

In onze moderne samenleving brengen kantoormedewerkers het grootste deel van hun tijd zittend en binnen door. Nederland is zelfs Europees kampioen zitten. Langdurig zitten verhoogt het risico op aandoeningen zoals diabetes type II, hart- en vaatziekten en mentale gezondheidsproblemen. Groene werkomgevingen en fysieke activiteit tijdens het werk bieden een krachtig tegenwicht: ze bevorderen concentratie, ontspanning, creativiteit en welbevinden.

Uit onderzoek blijkt dat wandelend vergaderen tal van voordelen heeft. Een wandeling in een groene omgeving kan stress reduceren en de creativiteit verhogen. Zelfs het uitzicht op groen heeft een positief effect op het welzijn. Daarnaast biedt wandelen een eenvoudige manier om fysieke activiteit te integreren in het werk, wat helpt bij het voorkomen van chronische ziekten.

Toch zijn er barrières. Organisaties en werknemers geven aan dat er zowel praktische als organisatorische obstakels zijn: een gebrek aan geschikte routes, onvoldoende integratie met werkprocessen, of onzekerheid over het gebruik van de publieke ruimte. Daarnaast spelen ook sociologische barrières mee: niet iedereen voelt zich vrij om tijdens werktijd naar buiten te gaan, collega’s kijken soms vreemd op, of er heerst de overtuiging dat ‘écht werken’ vooral achter een bureau plaatsvindt. Tegelijkertijd zien we sterke drijfveren: de wens naar meer vitaliteit, frisse lucht en een aantrekkelijkere werkomgeving.

Aanpak

In het project De Groene Werkwandeling is een vertaalslag gemaakt van de bestaande workwalk-innovatie naar een groene variant: de ‘groene werkwandeling’, uitgewerkt in drie concrete scenario’s.

Een werkwandeling (of workwalk) bestaat uit drie samenhangende elementen: een fysieke route die duidelijk gemarkeerd is in de buitenruimte, herkenbare ontmoetingspunten om het overleg te starten, en de mogelijkheid om de wandeling als vergaderlocatie te reserveren via het reguliere ruimteboekingssysteem van de organisatie. Deze integrale benadering stimuleert wandelen als volwaardig alternatief voor binnen vergaderen.

De beelden en teksten in de link naar de eindrapportage geven een verdere impressie van het traject en belichten tot slot drie mogelijke scenario’s voor groene werkwandelingen.

Eindrapportage

Werklandschappen van de Toekomst

Thema's

Meer weten over deze innovatie of heb je vragen?

Neem vrijblijvend contact op met de contactpersonen van dit project.

baten1 Baten

De ontwikkeling van groene werkwandelingen sluit niet alleen aan bij persoonlijke drijfveren. Ze draagt ook bij aan bredere maatschappelijke ambities om steden klimaatadaptief, biodivers en sociaal inclusief te maken.Groene routes in de stedelijke werkomgeving bevorderen de gezondheid van werknemers én versterken de leefbaarheid van de stad. Ze creëren verbindingen tussen werkplekken, groenstructuren en buurten, en bieden ruimte voor ontmoeting en ontspanning. Daarmee zijn groene werkwandelingen niet alleen een interventie voor vitaliteit, maar ook een bouwsteen voor een toekomstbestendige stad.

educatie Educatie

Studenten en docent-onderzoekers verkenden de mogelijkheden voor groene werkwandelingen in Eindhoven. Op basis daarvan is een eerste prototype ontwikkeld. Tijdens de internationale Urban Green Challenge hackathon in Houten werkten Nederlandse en Finse studenten samen aan het ontwerpen, verfijnen en toetsen van concrete scenario’s.

bewegen1 Wandelen

In dit project is toegewerkt naar drie concrete scenario’s voor het vormgeven van een ‘groene werkwandeling’. De scenario’s zijn ontwikkeld op basis van de eerste ontwerpstappen van studenten, inzichten uit een stadsafari, proefopstellingen met partners en de verdere uitwerking tijdens de internationale Urban Green Challenge. Ze bouwen voort op deze activiteiten en vertalen de opgedane inspiratie en ervaringen naar drie mogelijke concepten voor groene werkwandelingen – voor de korte, middellange en lange termijn. Elk scenario geeft inzicht in ontwerpkeuzes, materialen, kosten en onderhoud.

 

1. Korte termijn Dit scenario is geschikt wanneer er snel resultaat gewenst is – bijvoorbeeld om bewustwording te creëren of als tijdelijke pilot. Het is interessant voor organisaties of gemeenten die zonder grote ruimtelijke ingrepen toch willen starten met het zichtbaar maken van een werkwandeling in de buitenruimte. De elementen zijn (relatief) eenvoudig te plaatsen en weer te verplaatsen of verwijderen.

Route-aanduiding De route wordt zichtbaar gemaakt met losstaande fysieke elementen. Denk aan:

  • Plantenbakken die als markering dienen
  • Groene pijltegels met mos of beplanting erin verwerkt
  • Grote keien die richting geven

Inschatting kosten De kosten kunnen sterk variëren, afhankelijk van het gekozen element:

  • Low-budget opties zoals stoeptegels of keien: €10–€50 per stuk
  • Plantenbakken (zonder systeem): ± €100–€300 per stuk
  • Plantenbakken met geïntegreerde systemen of branding: tot €1.000–€2.500 per stuk bij maatwerk of robuuste uitvoering

 

2. Middellange termijn Dit scenario is geschikt wanneer er ruimte is voor een meer duurzame en geïntegreerde aanpak, met tijd voor aanleg en groei. Het is interessant voor organisaties of gemeenten die een werkwandeling willen verankeren in de buitenruimte, met aandacht voor biodiversiteit, zintuiglijke beleving en natuurlijke inpassing. Deze oplossing vraagt iets meer voorbereiding en investering, maar levert op termijn een aantrekkelijk en robuust resultaat op.

Route-aanduiding De route wordt gemarkeerd via natuurlijke en vaste elementen zoals:

  • Halfverharde paden (bijv. schelpenpad of houtsnippers), die visueel herkenbaar zijn én prettig lopen
  • Heggen of struikenrijen die de route begeleiden, begrenzen en vergroenen

Inschatting kosten De kosten zijn afhankelijk van het gekozen materiaal en de lengte van het traject:

  • Heggen: ongeveer €40 per strekkende meter (excl. btw, aanplant en onderhoud)
  • Halfverharding: afhankelijk van type (schelpen, grind, houtsnippers) tussen de €15–€50 per strekkende meter

 

3. Lange termijn Dit scenario is interessant wanneer er ruimte is voor structurele, hoogwaardige vergroening van de werkomgeving. Het past bij organisaties of gemeenten die willen investeren in de lange termijn gezondheid, beleving en aantrekkelijkheid van de buitenruimte. Dit scenario biedt de meeste impact op klimaatadaptatie, ruimtelijke kwaliteit en zintuiglijke ervaring, en draagt bij aan een blijvend herkenbare en aangename werkwandeling in weer en wind.

Route-aanduiding De route wordt aangeduid met rijen volwassen bomen die een duidelijke groene structuur vormen. Bomen creëren schaduw en koelte in warme maanden, en geven de route een ritmisch karakter. De route kan ook gemarkeerd worden met pergola’s. Pergola’s kunnen begroeid worden met klimplanten en bieden beschutting tegen zon of lichte regen.

Inschatting kosten

  • Bomenrijen: €300–€800 per boom (inclusief plantwerk en eerste jaren nazorg), afhankelijk van soort, maat en locatie
  • Pergola’s: afhankelijk van materiaal en uitvoering €1.000–€3.000 per stuk (excl. montage en beplanting)
  • Kosten kunnen stijgen bij maatwerkontwerpen, fundering of irrigatiesystemen

Geleerde lessen

Korte termijn scenario

Beplanting in bakken is minder duurzaam en ecologisch waardevol dan groen in volle grond. Planten in bakken hebben vaak meer onderhoud nodig, zijn gevoeliger voor uitdroging en bieden minder ruimte voor wortelgroei, wat de keuze aan geschikte plantensoorten beperkt. Daarnaast kan tijdelijk groen kwalitatief minder zijn en sneller achteruitgaan in uitstraling. Ook kan het onderhoud op termijn kostbaar zijn, zeker bij visueel opvallende of seizoensgebonden beplanting. Daartegenover staat dat deze route-aanduiding snel kan worden ingezet, geen ingrijpende aanpassingen aan de infrastructuur vereist en flexibel te positioneren is. Wel is het belangrijk dat de elementen voldoende onderscheidend en herkenbaar zijn, zodat gebruikers intuïtief de route kunnen volgen en niet het spoor bijster raken.

Middellange termijn scenario

Dit scenario biedt de kans om een groene werkwandeling op een duurzame en landschappelijk geïntegreerde manier vorm te geven. De keuze voor beplanting in volle grond, zoals heggen, draagt bij aan biodiversiteit en klimaatadaptatie. Heggen zijn bovendien vergunningsvrij te plaatsen en vragen minder ruimte dan bomen, wat ze geschikt maakt voor stedelijke of semipublieke omgevingen. Halfverharde paden, zoals schelpen- of houtsnipperpaden, versterken de routebeleving zonder grote ruimtelijke ingrepen. Een belangrijk voordeel van dit scenario is dat het robuuste, natuurlijke structuren biedt die mee kunnen groeien met de omgeving. Tegelijkertijd vergt deze aanpak meer voorbereiding, aanleg en onderhoud. Heggen vragen structureel onderhoud om representatief en toegankelijk te blijven. Bovendien kunnen halfverharde paden minder geschikt zijn voor rolstoelgebruikers, afhankelijk van de gekozen materialen. Het vraagt dus om een zorgvuldige afweging tussen gebruik, esthetiek, onderhoud en inclusiviteit.

Lange termijn scenario

Dit scenario biedt de meest robuuste en toekomstbestendige oplossing voor een groene werkwandeling. Door het inzetten van pergola’s of bomenrijen ontstaat een duidelijk gemarkeerde, beschutte en aantrekkelijke route die uitnodigt tot gebruik in alle seizoenen. Bomen en pergola’s dragen bij aan het verminderen van hittestress, verbeteren de luchtkwaliteit en verhogen de landschappelijke waarde van de werkomgeving (zie ook bijlage A). Daarbij creëren ze een herkenbare structuur die langdurig meegaat en weinig uitleg behoeft. Tegelijkertijd vraagt deze aanpak een hogere investering in tijd en middelen. Bomen moeten zorgvuldig worden gekozen en gepland, mede vanwege hun ruimtebeslag en de mogelijke noodzaak van kapvergunningen bij herinrichting. Pergola’s moeten duurzaam worden uitgevoerd en regelmatig onderhouden. Beide oplossingen zijn minder flexibel dan tijdelijke voorzieningen en vragen structureel beheer om de kwaliteit op peil te houden. Desondanks zijn het krachtige ingrepen die niet alleen het wandeloverleg stimuleren, maar ook het karakter van de plek versterken.

Samenwerkingsvormen

Het betreft een samenwerkingsverband tussen onderwijs, overheid en ondernemers: Yuverta, Fontys, de gemeente Eindhoven, Soontiëns Natuurlijk Groen, Het Buitenkantoor en de Workplace Vitality Hub.

Deze innovatie is mogelijk gemaakt door:

Zoek meer innovaties op thema

Deel deze pagina