Getijdenpark waterweg verbindt economie, ecologie en recreatie

Keilehaven Rotterdam

Het oude haven- en industriegebied is volop in ontwikkeling naar een plek om te werken, wonen, leren en ontspannen. Het Keilekwartier ontwikkelt zich tot een gemengd gebied met wonen en maakindustrie, met plek voor lokale ondernemers zoals een bierbrouwerij, houtbewerking en dergelijke.
Dit heeft gevolgen voor de inrichting van de openbare ruimte.

Aanpak

Het havenbekken is getransformeerd van een versteende vlakte naar een getijdenpark met nieuwe natuur. Het getijdenpark Keilehaven combineert de aanleg van een nieuw stadspark, goed voor mens en dier, met de herintroductie van een natuurlijk overgangsgebied tussen zoet en zout water.

Het park bestaat uit negen verschillende getijdenterrassen met een royale trappenpartij aan het water. De verschillen in aanleghoogte zorgen ervoor dat de terrassen ieder bij een ander getijdenniveau onder water lopen. Zo ontstaat een dynamisch landschap waarin eb en vloed zichtbaar en beleefbaar zijn.

Het project biedt daarmee een schaalbaar en innovatief model voor andere deltasteden die te maken hebben met uitdagingen zoals klimaatverandering, verlies aan biodiversiteit en de circulaire economie.

De ontwikkeling van het getijdenpark in de Keilehaven maakt deel uit van een stadsbrede strategie: De Rivier als Getijdenpark. Deze strategie richt zich op de transformatie van de rivier en haar oevers van een puur economische naar ook een ecologische infrastructuur, die de lokale biodiversiteit versterkt en recreatief gebruik toevoegt.

Onderscheidingen

  • Award Natuurinclusief Bouwen & Ontwerpen 2023 🏆
  • Landezine International Landscape Award 2025 jury price 🏆
Werklandschappen van de Toekomst
De Urbanisten
De Urbanisten
De Urbanisten
De Urbanisten
De Urbanisten
De Urbanisten
De Urbanisten

Thema's

Meer weten over deze innovatie of heb je vragen?
Neem vrijblijvend contact op met de contactpersoon van dit project.

biodiversiteit Biodiversiteit

Het getijdenpark biedt verschillende hellingsgraden (nat-droog, diep-ondiep) die een diversiteit aan planten, bomen en dieren aantrekken. Door de werking van eb en vloed worden bijzondere planten, vissen en vogels aangetrokken die leven op de grens van zoet en zout water.

Op deze manier kan de rivier waardevoller worden als migratieroute voor vissen en voor dieren die op zoek zijn naar voedselrijke gebieden of plekken om te rusten of zich voort te planten.

Door de hoogteverschillen en de overstroming van de verschillende terrassen heeft elk terras zijn eigen karakteristieke flora, die slechts gedeeltelijk is aangeplant (zoals wilgen, elzen en zegge).

Er is een beplantingsplan gemaakt waarbij ongeveer 10% van het totaal is aangeplant. Daarmee is er volop ruimte voor spontane, natuurlijke ontwikkeling in het getijdenpark.

bodem Bodem

Het havenbekken is ondiep gehouden om plantengroei op de bodem mogelijk te maken. Onderwaterconstructies bieden steun aan planten en schelpdieren.

Kokosrollen zijn aangelegd en een stevige strook zegge is aangeplant, met het idee dat hiermee zaden uit de Maas worden opgevangen en beter worden vastgehouden.

circulair Circulair

n het park zijn materialen van openbare werken elders in Rotterdam hergebruikt. De inrichting van het park is voor 99% circulair en afkomstig van binnen de stadsgrenzen, wat transport beperkt.

Voor de vulling van schanskorven zijn proeven gedaan met hergebruikte straatstenen uit het naastgelegen depot van de gemeentelijke Grond- en Reststoffenbank. Een proefopstelling met gebroken stoeptegels en bestrating bleek ecologisch waardevol, omdat de stenen een ruwe textuur hebben waaraan algen, mosselen en begroeiing zich kunnen hechten.

Circulaire toepassingen zijn getest op ontwerp, onderhoud en ecologische waarde. Het hergebruik leidt daarnaast tot besparingen op primaire grondstoffen en brandstof voor transport.

water Water

Ongeveer 93,5% van alle natuurlijke oevers is hier in de afgelopen 200 jaar verloren gegaan door industrialisatie en verstedelijking.

Getijdeninvloed wordt in huidige plannen voor rivieroevers nog weinig toegepast, vooral door onbekendheid met het thema en minder door kosten.

Het getijdenpark is een innovatief natuurinclusief ontwerp, waarin rekening is gehouden met eb en vloed, met een hoogteverschil van 1,70 meter. De dynamiek die hierdoor ontstaat vormt een belangrijke basis: sommige delen van het park zijn toegankelijk bij eb, maar niet bij vloed.

huis Wonen

Er is een nieuw soort openbare ruimte gecreëerd waarin het getijdenlandschap van de delta zichtbaar en beleefbaar wordt voor bezoekers en bewoners.

Rotterdammers kunnen er wandelen, picknicken of gebruikmaken van de watertaxi.

Geleerde lessen

  • De beleving van de haven is compleet veranderd naar een landschap van de toekomst.
  • Ontwerp geïntegreerde groenblauwe netwerken, bij voorkeur op regionaal niveau.
  • Maak natuur en water zichtbaar in de stedelijke omgeving.
  • Creëer heldere contrasten tussen urban rewilding (‘verweeldering’) en stevige gebouwde kaders, om de acceptatie van wilde planten in de stad te bevorderen.
  • Zorg voor voldoende schaal, zodat robuuste natuur kan ontstaan.
  • Landscape first: kijk eerst naar de bestaande waarden van een gebied, ontwikkel op basis daarvan groenblauwe structuren en begin daarna pas met bouwen.
  • Het project laat zien dat hergebruik van materialen zowel milieuvoordelen als esthetische en ecologische voordelen biedt.

Deze innovatie is mogelijk gemaakt door:

Innovatieve toekomstige werklandschappen in Rotterdam.

Zoek meer innovaties op thema

Deel deze pagina