Werklandschappen van de Toekomst
Een toekomstbestendig bedrijventerrein is meer dan een plek waar bedrijven gevestigd zijn. Het is een werklandschap waar mensen gezond, veilig en met plezier naartoe komen. Daarbij speelt fietsveiligheid een steeds belangrijkere rol.
Nederland telt ruim 24 miljoen fietsen op ongeveer 18 miljoen inwoners. We zijn een echt fietsland, waar de fiets voor veel mensen een vanzelfsprekend onderdeel is van de dagelijkse reis naar werk, school of afspraak. Juist daarom is het belangrijk dat bedrijventerreinen zijn ingericht op deze realiteit. Een werklandschap dat rekening houdt met fietsers, sluit aan bij hoe Nederland zich dagelijks verplaatst.
Tekst Anouk Hasrat-Wittendorp
Maar fietsveiligheid gaat over meer dan verkeersveiligheid alleen. Het raakt direct aan gezondheid, vitaliteit en het aantrekkelijk maken van de werkomgeving. Werknemers die regelmatig fietsen bewegen meer, ervaren minder stress en dragen bij aan een duurzamere mobiliteit. Een veilige fietsomgeving verlaagt drempels om de auto te laten staan en stimuleert gezond gedrag als onderdeel van de dagelijkse routine.
Bij vergroening van bedrijventerreinen denken we vaak aan bomen, zonnepanelen en groene gevels. Minstens zo belangrijk zijn de mensen die zich dagelijks door dat werklandschap bewegen. Een werknemer die veilig en prettig met de fiets naar het werk kan komen, draagt net zo goed bij aan een duurzaam bedrijventerrein als een zonnepaneel op het dak. Fietsveiligheid en vergroening gaan dan ook hand in hand in de ontwikkeling van gezonde werklandschappen van de toekomst.
De aandacht voor een gezonde en veilige fietsomgeving sluit daarmee naadloos aan bij de bredere ambitie van Werklandschappen van de Toekomst: bedrijventerreinen ontwikkelen tot plekken waar mensen niet alleen werken, maar ook gezond en prettig kunnen verblijven.
Dat er nog veel winst te behalen is op het gebied van fietsgebruik, blijkt uit de praktijk. Op bedrijventerrein De Wildeman in Zaltbommel liet een recente meting zien dat 9% van de medewerkers met de fiets naar het werk komt, terwijl maar liefst 47% binnen een straal van 12 kilometer van het terrein woont. Voor een groot deel van de werknemers ligt fietsen naar het werk dus binnen bereik.
Ter vergelijking: landelijk ligt het aandeel fietsgebruik in het woon-werkverkeer gemiddeld rond de 23 tot 25 procent. De cijfers van De Wildeman laten zien dat er op bedrijventerreinen vaak een aanzienlijk onbenut potentieel aanwezig is. Juist door te investeren in veilige, aantrekkelijke en directe fietsroutes kunnen meer werknemers worden verleid om de auto vaker te laten staan.
De eerste effecten daarvan lijken inmiddels zichtbaar. Na de aanleg van een nieuw fietspad richting Zaltbommel is het fietsgebruik op De Wildeman naar verwachting verder toegenomen.
Nederland telt steeds meer fietsers in het woon-werkverkeer. De recente Jaarrapportage Fietsmonitor 2024 van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat laat zien dat fietsen een belangrijke rol blijft spelen in de dagelijkse mobiliteit van werkend Nederland. Tegelijkertijd groeit ook het aantal fietsslachtoffers. Volgens de jaarlijkse rapportage De Staat van de Verkeersveiligheid van het SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) vormen fietsers inmiddels de grootste groep verkeersslachtoffers: in 2023 was 39% van alle verkeersdoden een fietser en bestond zelfs 70% van de ernstig verkeersgewonden uit fietsers. Vooral op drukke routes en locaties waar verschillende verkeersstromen samenkomen, vraagt dit om extra aandacht.
Juist bedrijventerreinen zijn vaak plekken waar fietsers, vrachtverkeer, bestelwagens en personenauto’s elkaar ontmoeten. Dat maakt de inrichting van het terrein cruciaal. Tijdens het webinar Fietsveiligheid op bedrijventerreinen van PVB Nederland en Werklandschappen van de Toekomst staat daarom de vraag centraal hoe bedrijventerreinen veiliger kunnen worden ingericht voor fietsers.
De uitdaging is duidelijk. Uit de meest recente cijfers van SWOV blijkt dat in 2023 ongeveer 7.400 mensen ernstig gewond raakten in het verkeer, waarvan 5.180 fietsers. Hoewel dit lager ligt dan het piekjaar 2022, blijft de langjarige trend stijgend en verwachten verkeersveiligheidsexperts zonder aanvullende maatregelen een verdere toename van het aantal fietsslachtoffers.
De oplossing ligt vaak in een combinatie van slimme infrastructuur en samenwerking. Denk aan veilige fietsroutes naar het terrein, duidelijke oversteekplaatsen, lagere snelheden voor gemotoriseerd verkeer, voldoende en aantrekkelijke fietsenstallingen en een gezamenlijke aanpak door ondernemers, parkmanagers en overheden. Precies die samenwerking vormt de basis van toekomstbestendige werklandschappen.
Wie investeert in fietsveiligheid, investeert daarmee niet alleen in minder ongevallen, maar ook in een gezondere, aantrekkelijkere en duurzamere werkomgeving. En dat maakt fietsveiligheid een onderwerp dat op geen enkel bedrijventerrein mag ontbreken.
Hoe zorg je ervoor dat werknemers veilig en aantrekkelijk met de fiets naar het werk kunnen komen? Welke maatregelen maken echt verschil op bedrijventerreinen? En hoe kunnen ondernemers, parkmanagers en overheden hierin samen optrekken?
Tijdens het webinar Fietsveiligheid van PVB Nederland op 9 september van 12.00 tot 13.00 op bedrijventerreinen delen experts, praktijkvoorbeelden en inzichten over het creëren van veilige, gezonde en toekomstbestendige werklandschappen.
Meld je aan en ontdek hoe fietsveiligheid kan bijdragen aan een aantrekkelijker, duurzamer en gezonder bedrijventerrein.
