Biodiversiteit
Werklandschappen van de Toekomst
Biodiversiteit
Vogels op je bedrijventerrein zijn een goed teken. En zit er een steenuil? Dan mag je dat volgens Gert Ottens van Vogelbescherming Nederland bijna de kroon op je werk noemen. Niet alleen omdat het een bijzondere vogel is, maar ook omdat hij hoge eisen stelt aan zijn leefomgeving.
Die kroon krijg je alleen niet cadeau. De steenuil laat zich niet zomaar naar je terrein lokken. Maar vindt-ie jouw terrein eenmaal een geschikte plek, dan kan daar zomaar een langdurige samenwerking ontstaan. Een ‘win-win-win’ volgens Gert. Want zo’n nieuwe gevederde collega is niet alleen heel leuk maar ook nog eens handig: muizen en grote insecten staan namelijk op zijn menu.
Tekst: Suzanne Dijk
In Nederland leven naar schatting 8.000-9.500 broedparen. Vooral in het oosten en zuiden van het land kun je ze vinden, maar ook in delen van de Randstad. De steenuil voelt zich vooral thuis in kleinschalig cultuurlandschap: weilandjes, erven, heggen, bomen en schuurtjes. Je vindt ’m dan ook vaak rond dorpen, boerderijen en aan de randen van steden.
En jawel: precies daar liggen ook nogal eens bedrijventerreinen. ‘Die grenzen vaak ook aan het leefgebied van een steenuil,’ vertelt Gert. Dat maakt sommige bedrijventerreinen verrassend interessant voor deze kleine uil.
‘Was het maar zo simpel,’ zucht Gert. ‘Steenuilen zijn aan de ene kant niet heel kieskeurig, maar tegelijkertijd ook weer wel.’ Ze zijn honkvast en hebben maar een beperkte actieradius. De meeste kans maak je dus wanneer er al steenuilen in de buurt leven. Hun jongen zoeken uiteindelijk een eigen territorium en kunnen dan zomaar op jouw bedrijventerrein uitkomen.
Zit de dichtstbijzijnde steenuil kilometers verderop? Dan wordt het lastig. ‘Je kunt het proberen’, zegt Gert. ‘De kans dat het lukt is soms bijna nul.’
De eerste stap is dus niet een nestkast ophangen, maar uitzoeken of er steenuilen in de buurt zitten. Een lokale vogelwerkgroep kan daarbij helpen. Die weet waar ze voorkomen en kan inschatten of jouw terrein kansrijk is. En zo ja, dan kunnen ze ook adviseren over de inrichting en een geschikte plek voor een nestkast.
Heeft de vogelwerkgroep goed nieuws? Dan kun je naar je terrein gaan kijken. En daarvoor hoeft niet alles keurig aangeharkt te zijn. ‘Steenuilen houden echt een beetje van rommelige plekjes’, vertelt Gert. Wat ruiger – maar wel kort – gras bijvoorbeeld, met struiken en hier en daar een boom. Gert noemt een meidoornhaag, fruitbomen of knotwilgen. In dat wat ruigere groen kan de steenuil op zoek naar voedsel, waaronder grote insecten. En behalve nestgelegenheid bieden bomen ook een uitkijkpunt vanwaar de uilen naar prooi speuren.
Maar, waarschuwt Gert, laat nu ook weer niet álles verwilderen. Te veel bomen en struiken, en je krijgt uiteindelijk bos. Daar zit de steenuil óók niet op te wachten. Hij heeft open plekken nodig om voedsel te kunnen vinden. Daarvoor hoeft jouw eigen perceel niet enorm te zijn. Hebben de buren ook wat open en groen terrein? Dan kunnen die losse plekken samen geschikt leefgebied vormen.
Ook rust hoort volgens Gert bij het ideale plekje van de steenuil. Dat betekent niet dat er op een bedrijventerrein ineens niemand meer mag rondlopen. Steenuilen leven ook veel op boerenerven, waar menselijke activiteit heel normaal is. Vooral rond het nest is wat afstand belangrijk. ‘Maar als je dat een beetje weet te mijden, dan kunnen ze heel gauw aan bedrijven en aan mensen wennen.’
Zijn er steenuilen in de omgeving, is het terrein geschikt en hangt de nestkast op een goede plek? Dan blijft er uiteindelijk één ding over: afwachten of een steenuil jouw terrein daadwerkelijk uitkiest. Om dat laatste nog iets te bespoedigen kun je dus een nestkast ophangen, al dan niet met hulp van een vogelwerkgroep.
En dan… zou het zomaar eens kunnen gebeuren. Op een schuurtje, een paaltje of in een boom zitten ineens twee grote gele ogen je aan te kijken. Gert zou het wel weten. ‘Ik zou het fantastisch vinden als ik dagelijks die uilen zou kunnen zien zitten op een schuurtje of in een boom.’
Schakel een vogelwerkgroep in jouw buurt. Of je nu een steenuil wilt laten vestigen, een scholekster wilt verwelkomen of andere vogels wilt aantrekken: samen kijken jullie naar de mogelijkheden.
