Biodiversiteit
Werklandschappen van de Toekomst
Biodiversiteit
Een egel op een bedrijventerrein? Misschien niet het eerste dier waar je aan denkt. Toch scharrelen deze stekelige bezoekers ook graag rond tussen bedrijfspanden, parkeerplaatsen en groenstroken. Alleen is de route daar niet altijd even eenvoudig. Hekken, muren en wegen vormen flinke obstakels. Gelukkig kun je met een paar kleine aanpassingen al veel betekenen voor de egel. Tijd om het bedrijventerrein eens door zijn ogen te bekijken!
De herfst is aangebroken. Bladeren vallen van de bomen, de dagen worden korter en egels bereiden zich voor op hun winterslaap. Ze zoeken een beschutte plek om de koude maanden door te komen, bijvoorbeeld tussen bladeren, onder struiken of in een takkenhoop.
Maar voordat een egel zijn winterverblijf heeft gevonden, moet hij vaak flink wat meters maken. Egels zijn echte nachtelijke avonturiers. Ze gaan op zoek naar voedsel, schuilplaatsen en geschikte plekken om te overwinteren. Daarbij kunnen ze flinke afstanden afleggen.
En precies daar gaat het vaak mis. Een bedrijventerrein kan er op het eerste gezicht behoorlijk groen uitzien, maar wat heeft een egel aan een mooie groenstrook als hij er niet kan komen? Hekwerken, muren, dichte poorten en drukke wegen maken het lastig om van de ene groene plek naar de andere te komen.
Dat noemen we versnippering van het leefgebied. Groene plekken liggen als eilandjes verspreid over het terrein, zonder goede verbindingen ertussen. Onderzoekers M. Westra, M. Menses en J. Mol onderzochten in Zoetermeer het bewegingsgedrag van egels met behulp van zenders. Uit hun onderzoek blijkt dat de gezenderde egels een duidelijke voorkeur hadden voor struweel: lage, dichte begroeiing waarin ze beschut kunnen bewegen. Groene structuren zoals struiken, bermen, houtsingels en groenstroken kunnen daardoor belangrijke routes vormen
Goed nieuws: je hoeft niet meteen het hele bedrijventerrein op de schop te nemen om egels te helpen. Soms begint het met iets heel kleins: een opening in een hek of afrastering.
Een zogenoemd egelpoortje is een kleine doorgang waardoor egels van het ene groene gebied naar het andere kunnen lopen. Natuurmonumenten adviseert hiervoor een opening van ongeveer 13 bij 13 centimeter. Zorg er wel voor dat de randen glad zijn, zodat het dier zich niet kan verwonden (zie ook Maak een egelsnelweg).
En misschien nog wel belangrijker: één doorgang is mooi, maar een hele route is beter. Een egelpoortje dat uitkomt op een volgend hek zonder opening, is voor de egel vooral een teleurstellend doodlopend straatje. Ook onderzoek naar zogenoemde “hedgehog highways” in het Verenigd Koninkrijk laat zien hoe belangrijk het is dat doorgangen op elkaar aansluiten.
Wil je als ondernemer, parkmanager of terreinbeheerder aan de slag? Met deze vijf maatregelen maak je jouw bedrijventerrein een stuk aantrekkelijker voor egels.
Loop eens een rondje over het terrein. Waar staan dichte hekwerken en waar zouden kleine doorgangen kunnen komen? Een opening van ongeveer 13 bij 13 centimeter kan al voldoende zijn. Stem dit uiteraard af met de eigenaar en de terreinbeheerder.
Een haag is niet alleen aantrekkelijker voor de biodiversiteit, maar kan ook als natuurlijke verbinding functioneren. Egels kunnen zich erdoorheen bewegen en vinden er beschutting. Kun je daar wel een handje bij gebruiken? Kijk eens bij het initiatief Groen geeft energie!
Verbind losse groenstroken met elkaar door middel van struiken, hagen, kruidenrijke bermen of andere vormen van dichte begroeiing. Denk daarbij ook aan de aansluiting op groen buiten het bedrijventerrein.
Niet ieder hoekje hoeft strak gemaaid of opgeruimd te zijn. Reserveer een paar rustige plekken voor bladeren en takken. Daar vinden egels niet alleen beschutting, maar ook insecten en andere kleine dieren om te eten. Gebruik liever geen bestrijdingsmiddelen en wees voorzichtig met bladblazers en bosmaaiers. Controleer takkenhopen voordat je ze opruimt: misschien ligt er wel een egel te slapen!
Een egelvriendelijk terrein houdt niet op bij de erfgrens. Ga met buurbedrijven, de gemeente en de terreinbeheerder in gesprek over gezamenlijke doorgangen en groene routes. Zo voorkom je dat de egel halverwege zijn nachtelijke wandeling alsnog voor een gesloten hek staat.
Op zoek naar een leuke activiteit voor een teamdag, bedrijfsuitje of vrijwilligersmiddag? Ga samen aan de slag met het bouwen van egelhuisjes! Een mooie manier om medewerkers op een laagdrempelige manier bij biodiversiteit te betrekken. Bovendien levert het meteen iets concreets op voor het bedrijventerrein.
Met een beetje hout, gereedschap en een flinke dosis enthousiasme maak je samen een beschutte plek waar egels kunnen overwinteren. Kies daarna een rustige, beschutte plek op het terrein, bijvoorbeeld tussen struiken of onder een haag. Zorg voor een droge, stabiele ondergrond en voldoende dekking, zodat de egel ongestoord zijn winterslaap kan houden.
Onze partner IVN Natuureducatie heeft een handige bouwtekening gemaakt waarmee je zelf een egelhuisje kunt bouwen. Dus: gereedschap verzamelen, collega’s mobiliseren en bouwen maar!
Want een bedrijventerrein waar zelfs een egel zijn weg kan vinden, is een terrein waar groen niet alleen mooi is, maar ook écht werkt.
