Moderne groene werklandschap met mensen in gesprek outdoor. Klimaatbestendigheid

Watermanagement op bedrijventerreinen: van afvoeren naar vasthouden

Werklandschappen van de Toekomst 11 februari 2026

Nederland is een waterland. Eeuwenlang hebben we geleerd hoe we water zo snel mogelijk kunnen afvoeren, hoe we droge voeten houden en onze economie beschermen tegen overstromingen. Maar dat vertrouwde systeem staat onder druk. Extreme neerslag, langere periodes van droogte en toenemende drinkwaterschaarste maken duidelijk dat water geen vanzelfsprekendheid meer is, ook niet op bedrijventerreinen. 

Tekst: Mathilde Simon

Volgens Edwin van der Strate, actief bij Werklandschappen van de Toekomst en businessleader klimaat bij TAUW Nederland, is het tijd om nu te handelen. ‘We moeten ons klaarmaken op een toekomst waarin water een onzekere factor wordt. Dat betekent dat we vandaag al moeten nadenken over hoe we zelfvoorzienend kunnen worden op bedrijventerreinen.’

 

Omdenken: water niet wegwerken, maar benutten

De Nederlandse waterexpertise is wereldberoemd. Waterschappen bestaan al eeuwen en ingenieurs weten hoe ze water buiten de deur houden. Edwin: ‘Maar we zijn vooral gewend om water zo snel mogelijk af te voeren, nu moeten we leren om water vast te houden en slim te gebruiken.’  

Op bedrijventerreinen zien we dit vraagstuk ook naar voren komen. Hevige regenbuien zorgen voor wateroverlast, terwijl langere droge periodes de natuur onder druk zetten. Tegelijkertijd groeit de druk op de drinkwatervoorziening, met directe gevolgen voor bedrijfsprocessen.  

Van individuele maatregelen naar een gebiedsaanpak

Steeds meer bedrijven nemen zelf maatregelen, bijvoorbeeld door water te besparen of regenwater op te vangen. Dat is belangrijk, maar volgens Edwin zit de echte kracht in samenwerking.

‘Als je waterprocessen op een bedrijventerrein aan elkaar koppelt, kun je dezelfde waterdruppel meerdere keren gebruiken. Dan ontstaat er een keten in plaats van losse oplossingen.’

Een gebiedsgerichte aanpak maakt bedrijventerreinen weerbaarder en aantrekkelijker. In de praktijk zien we dat dit leidt tot slimme combinaties van waterbeheer, biodiversiteit en ruimtelijke kwaliteit.

Inspirerende oplossingen voor watermanagement

1. Water vasthouden en hergebruiken in een gesloten systeem

Een van de meest effectieve oplossingen is het centraal opvangen, zuiveren en hergebruiken van regenwater op gebiedsniveau. Op Park2020 in de Haarlemmermeer wordt water van daken en verharding verzameld en gezuiverd met helofytenfilters. Het gezuiverde water wordt vervolgens hergebruikt voor irrigatie en het doorspoelen van toiletten.

Deze circulaire benadering laat zien hoe bedrijventerreinen minder afhankelijk kunnen worden van drinkwater, terwijl wateroverlast juist wordt verminderd. Water wordt hier niet afgevoerd, maar bewust onderdeel gemaakt van het systeem.

Meer over deze innovatie

Optimaal Circulair innovatie - Park 2020

2. Natuurlijke waterberging via wadi’s en waterlopen

Wadi’s en waterlopen fungeren als natuurlijke buffers bij extreme neerslag én als waterreservoirs in droge perioden. Op Ambachtsezoom is het bedrijventerrein omringd door waterlopen met flauwe en steile oevers. Dit vergroot de waterbergingscapaciteit en biedt tegelijkertijd ruimte voor biodiversiteit, zowel boven als onder water. 

Meer over deze innovatie

Ook op Swinhaven in Zwijndrecht is waterberging geïntegreerd in de buitenruimte. Een lagergelegen wadi en een vijver zuiveren en bergen water, terwijl de omgeving tegelijk is ingericht als aantrekkelijke werk- en verblijfsplek. 

Meer over deze innovatie

Innovatie Waterzuivering, wandelcomfort en biodiversiteitboost Zwijndrecht

3. Multifunctionele waterveiligheid

In gebieden met een verhoogd overstromingsrisico is waterveiligheid cruciaal. Op Hessenpoort in Zwolle is gekozen voor een integrale oplossing waarbij een dijk rondom het bedrijventerrein is aangelegd. Deze dijk fungeert niet alleen als waterkering, maar ook als fietspad.

Meer over deze innovatie

Zelfs elementen in de openbare ruimte zijn multifunctioneel ontworpen. Picknickbanken kunnen bij hoogwater worden ingezet als tijdelijke waterkering. Zo wordt veiligheid gecombineerd met dagelijks gebruik en verblijfskwaliteit.

Meer over deze innovatie

Innovatie Verhoogd fietspad als dijkvoorziening - Hessenpoort Zwolle

4. Waterberging op daken in verdichte gebieden

In dichtbebouwde kantoor- en bedrijventerreinen is ruimte schaars. Groene en waterbergende daken bieden hier uitkomst. Op de Zuidas in Amsterdam is een bestaand kantoordak getransformeerd tot een waterbergend dakpark met een zogenoemd Polderdak.

Dit systeem is gekoppeld aan de weersverwachting en kan dynamisch worden gestuurd. Water wordt vastgehouden voor bewatering en verkoeling en alleen afgevoerd wanneer dat nodig is. Zo is geen drinkwater nodig voor irrigatie en draagt het dak bij aan klimaatadaptatie en een prettige werkomgeving.

Meer over deze innovatie

Groene daktuin met wandelpaden en zitelementen in stedelijk landschap.

5. Water combineren met energie, natuur en verblijfskwaliteit

Waterstructuren kunnen meer zijn dan functioneel alleen. Langs bedrijventerrein De Run in Veldhoven is een eenvoudige waterloop getransformeerd tot een beekdallandschap. Waterberging, biodiversiteit, energieopwekking en recreatie komen hier samen. 

Zonnepanelen zijn geïntegreerd in de kademuur, terwijl de omgeving is ingericht als parkachtige ruimte waar werknemers en bezoekers kunnen verblijven. Water wordt hier een verbindend element in het werklandschap.

Meer over deze innovatie

Innovatie Natuurinclusieve Zonnekade - De Run Veldhoven

6. Groene grachten en boomwadi’s in versteende omgevingen

Op plekken waar weinig ruimte is, bieden groene grachten en boomwadi’s een slimme oplossing. Op de Zuidas, in de buurt van de Prinses Irenestraat, vangt een verlaagde groene gracht regenwater op tussen sterk verharde oppervlakken. Tegelijkertijd zorgt de beplanting voor verkoeling, biodiversiteit en een prettiger straatbeeld. 

Meer over deze innovatie

Een vergelijkbare aanpak is toegepast op de TU Delft Campus, waar een versteend en heet plein is omgevormd tot een boomwadi. Bomen zijn afgestemd op wisselende waterstanden en zorgen voor schaduw, verkoeling en een aantrekkelijk ontmoetingsplein. 

Meer over deze innovatie

Rainproof met groene gracht Prinses Irenestraat Amsterdam Zuidas

Klaar voor morgen 

Watermanagement op bedrijventerreinen vraagt om een nieuwe manier van denken en ontwerpen. Door oplossingen te combineren en samen te werken op gebiedsniveau, ontstaan werklandschappen die beter bestand zijn tegen weersextremen en prettiger zijn om in te werken. 

Meer voorbeelden in de innovatiedatabase

De oplossingen en praktijkvoorbeelden in dit artikel zijn afkomstig uit de innovatiedatabase van Werklandschappen van de Toekomst. Hier vind je een overzicht van innovatieve en succesvolle voorbeelden van bedrijventerreinen die werken aan thema’s als watermanagement, vergroening, hittestress, energie en samenwerking. 

De database biedt niet alleen inspiratie, maar ook geleerde lessen, praktische documenten en contactpersonen, zodat je gericht aan de slag kunt met jouw eigen werklandschap. Zo bouwen we samen aan groene, gezonde en toekomstbestendige bedrijventerreinen.  

Naar de innovatiedatabase

Deel deze pagina

Meer nieuws