Beleid
Op 18 augustus 2024 ging hij officieel van kracht: de Natuurherstelverordening. Voor het eerst verplicht Europa lidstaten om grootschalig natuurherstel uit te voeren én meetbaar te maken. Deze wet kan een enorme positieve impact hebben op onze steden, dorpen én werkgebieden. Niet alleen voor de natuur, maar ook voor ons eigen welzijn.
Werklandschapper Heidi Kamerling legt uit: ‘De Natuurherstelverordening wordt soms gezien als ‘weer een nieuwe Europese regel’, maar in de kern is het een ongelofelijk positieve wet. Het is voor het eerst dat natuurherstel op zo’n grote schaal wettelijk verplicht wordt.’ Kamerling is Practor Groene Leefbare Stad bij Yuverta en schreef afgelopen jaar de publicatie ‘Natuurherstelwet voor Europese steden’.
De weg naar de Natuurherstelverordening begon al jaren geleden. In 2021 riep de Verenigde Naties het Decennium voor Ecosysteemherstel uit, en een jaar later presenteerde de Europese Commissie het wetsvoorstel als onderdeel van de Green Deal en de EU-biodiversiteitsstrategie.
Na intensieve politieke onderhandelingen bereikten Parlement en Raad eind 2023 een akkoord. In juni 2024 werd de wet aangenomen en twee maanden later ging deze officieel van kracht. Lidstaten hebben tot juni 2026 de tijd gekregen om hun nationale herstelplannen op te stellen.
De Natuurherstelverordening legt de focus op het herstel van slechte natuurgebieden in heel Europa. Tegen 2030 moet bijvoorbeeld minstens 30% van deze gebieden aantoonbaar zijn hersteld. In 2040 moet dit groeien naar 60%, en in 2050 naar 90%.
Voor het eerst wordt natuurherstel meer dan een goed voornemen: lidstaten moeten de voortgang monitoren, vastleggen en waar nodig bijsturen. Zo wordt natuurherstel een meetbare, doorlopende taak van de overheid.
De wet is niet alleen belangrijk voor natuurgebieden buiten de stad; ook onze steden krijgen een actieve rol. Steden staan onder druk door hitte, wateroverlast en afnemende biodiversiteit; daar valt dus een hoop te winnen.
Kamerling benadrukt het maatschappelijke belang: ‘In steeds meer EU-lidstaten dringt het door dat natuurherstel niet alleen voor de natuur zelf is, maar juist ook voor ons als mensen. Omdat wij onderdeel zijn van de natuur, profiteren we direct van een gezonde en groene leefomgeving.’
De verordening stelt duidelijke doelen voor stedelijk groen:
Hiermee verandert de wet het denken over stedelijke verdichting: bouwen mag, maar vergroenen moet óók.
De Natuurherstelverordening gaat verder dan natuurgebieden en de stad; ook bedrijventerreinen kunnen een enorme bijdrage leveren. Veel terreinen hebben nu een hoog percentage verhard oppervlak en weinig groen. Als je alle bedrijventerreinen bij elkaar optelt, gaat het naar schatting om een gebied van ruwweg dezelfde grootte als de Veluwe. Dat laat zien hoeveel potentie er is om flinke stappen te zetten richting de Europese doelen.
Natuurrijke werklandschappen leveren direct voordelen op: aantrekkelijkere locaties, gezondere medewerkers, meer biodiversiteit en een betere klimaatbestendigheid. Bedrijventerreinen worden zo niet alleen productiever, maar ook leefbaarder.
Wil je meer ontdekken over de Natuurherstelverordening en wat deze betekent voor steden en werkgebieden? Lees dan ook: Publicatie ‘Natuurherstelwet voor Europese steden’ – Hotspot Groene Leefbare Stad.
